Ж.Баянсан

 Media Object

Эцэг/эхийн нэр: Жур

Нэр: Баянсан

Эрдмийн зэрэг: Шинжлэх ухааны доктор

И-мэйл: bayansan5@yahoo.com

Төгссөн сургууль, он:                    

1971-1975 МУИС –ийн ХБФ

Судалгааны чиглэл:    

Хэлний сэтгэл судлал (Psycholinguistics)

Хэлний соёл судлал (Linguoculturology)

Танихуй хэл шинжлэл (Cognitive Linguistics)

Хэлний утга судлал (Linguistic Semantics)

Албан тушаал:  ШУС-ХУС-ын МоХХТ-д зөвлөх профессор багш

[read more=”Бүтээлийн жагсаалт үзэх” less=”Бүтээлийн жагсаалт хаах”]

Эрдмийн зэрэг горилж хамгаалсан нэг сэдэвт  бүтээл

  • Психолингвистические особенности восприятия учебного текста студентами – филологами. / На материале монгольского языка / Диссертация на соискание ученой степени кандидата филологических наук. 157 стр., /Диссертация и её автореферат на русском языке /. Московский Государственный Университет имени М.В.Ломоносова. /1991.6.5/  Диссертацийн хувь нь Москвагийн Улсын их сургуулийн номын сан, В.И.Лениний нэрэмжит Улсын  төв  номын сан, Монгол улсын нийтийн номын сан, Монгол улсын шинжлэх ухаан, техник мэдээллийн төвийн номын санд, Хураангуй  нь  Оросын   Холбооны  Улсын 18   Их  сургуулийн номын санд бий.

Ном, сурах бичиг, гарын авлага, товхимол, толь бичиг

  1. Монгол хэлний зөв бичих дүрмийн гарын авлага. УБ.,1980.40 х.
  2. Хэл шинжлэлийн   дасгалын хураамж /Ц.Сүхбаатар, Ю.Мөнх-Амгалан нарын хамт/. УБ., 1980. 50 х.
  3. Орчин цагийн монгол хэлний өгүүлбэр зүй / Хамтын бүтээл / УБ.,1989.х.253-269.
  4. Монголоор ярих тохиолдлууд, монгол ёс заншил. Гадаадын суралцагчдад зориулсан гарын авлага / Ц.Сүхбаатарын хамт /. УБ., 1991.92 х.
  5. Монголчууд, монгол ёс заншил / хамтын бүтээл /. УБ.,1993.х.12-13, 16-20,40-43.
  6. Хүн ам зүйн гарын авлага / Б.Нойперт нарын хамт /  УБ.,1993.59 х.
  7. Хэл шинжлэлийн нэр томъёоны зүйлчилсэн тайлбар толь. //Ш.Одонтөрийн хамт /. УБ., 1995.314 х.
  8. Монгол хэл, уран зохиолын лавлах / М.Базаррагчаагийн хамт / УБ.,1995,1997,1998, 1999.х.46-47, 80-84, 87-92.
  9. Орчин цагийн монгол хэлний зүй / хамтын бүтээл /. УБ., 1997.х.268-311.
  10. Сорил-2000.Их, дээд сургуульд элсэгчдийн лавлах. УБ.2003.х.46-47, 117-121,136-141.
  11. Соёл, хэл, үндэстний сэтгэлгээ. УБ.2002. 120 хуудас.
  12. Монгол хэл Х анги. (М.Базаррагчаа, Б.Чимгээ нарын хамт). Улаанбаатар 2006.
  13. Сурагчийн гарын авлага. Х анги (М.Базаррагчаа, Б.Чимгээ нарын хамт). Улаанбаатар 2006.

 Эрдэм шинжилгээний өгүүлэл

  1. Орчин цагийн монгол хэлэн дэх аналитик, синтетик хам бүтцийн тухай. МУИС.Эрдэм шинжилгээний бичиг /цаашид ЭШБ/. УБ.,1984. ¹ 3/87/.  х.22-27.
  2. Харилцааны онол, орчуулга / Я.Хишигтийн хамт /. “Орчуулах  эрдэм” цуврал. УБ.,1986. №6. х.9-13.
  3. “Монголын нууц товчоо”-ны холбох хэрэглүүр. МУИС.Монголын судлалын бичиг. УБ.,1991. №1. х.25-28.
  4. Тийн ялгалын нөхцөлөөр холбогдсон синтагмын утга зүйн асуудалд. “Хэл зохиол судлал” цуврал. УБ.,1996.XXII боть, 1-20 дэвтэр.х.30-37.
  5. Үндэсний мэдрэмж бол хүүхдийг хөгжүүлэх нэг гол эх сурвалж мөн. “Хүүхэд – Хөгжил -Хамгаалал” үндэсний чуулганд зориулсан онол, практикийн бага хурлын илтгэлийн хураангуй. УБ.,1995.х.71-72.
  6. Зүйрлэл бол танин мэдэхүй, сэтгэлгээний онцлогийн тусгал болох нь. МУИС.ЭШБ. УБ.,1996.х.40-45.
  7. Монгол ярианы хэлний тогтвортой хам хэллэгийг ангилах нь. Монгол  ярианы хэл. УБ., 1996.х.77-82.
  8. Монгол ярианы хэлний баталсан хариултын хувилбарууд. Монгол ярианы хэл. УБ., 1996.х.83-87.
  9. Монгол өвөрмөц хэллэгийг үндэстний сэтгэлгээ, хэл, соёлын баримт гэж үзэх нь. МУИС.Монгол   судлалын  дээд  сургууль / цаашид  МСДС /. ЭШБ. УБ.,1997. Боть 10/122/. 1-23  дэвтэр. х.14-19.
  10. Хэлц үгийг үндэстний утга соёлын баримт хэмээн судлах нь. МУИС.Олон улсын Харилцааны Дээд Сургууль. “Алтан аргамж” эрдэм шинжилгээний цуврал. Journal of Foreign Affairs and Studies Vol., 2. 1998.х.54-72. Улаанбаатар
  11. Монгол хэлний тогтвортой холбоо үгийг бие төвт үзэл, бие төвт хэмжигдэхүүний үүднээс судлах нь. МУИС. МСДС. ЭШБ. УБ.,1998. Боть 12/135/.1-14 дэвтэр. х.76-94.
  12. Монгол хэлний үйл төвт чөлөөт бус холбоо үгийг бүтэц-утга зүйн хэв шинжээр нь ангилах, түүнийг англиар дүйлгэх асуудалд / Б.Мөнхбаяр, Ц.Сумъяа нарын хамт /. МУИС. МСДС. ЭШБ. УБ., 1998. Боть 12/135/. 1-14 дэвтэр. х.95-149.
  13. Авалцуулан холбох, жишин адилсуулах арга бол сэтгэц-физиологи,танин мэдэхүй-сэтгэлгээний үндэс болох нь. МУИС.МСДС.ЭШБ. УБ., 1998. Боть 13/139/.1-34 дэвтэр. х.104-128.
  14. Эрэгтэй хүн, эмэгтэй хүнийг үзэх монголчуудын энгийн сэтгэлгээний онцлогийг зүйр, цэцэн үгийн хэрэглэгдэхүүнд тулгуурлан тайлбарлах боломж. МУИС.Монгол судлалын сургууль/ цаашид МСС /.ЭШБ.УБ.,1999. Боть 14/151/.х.26-38.
  15. Эхээ үзэх монголчуудын сэтгэлгээний онцлог. МУИС.МСС.ЭШБ.УБ.,1999. Боть XV(153).х.23-28.
  16. Д.Чойжилсүрэн багш монгол бичигт сургадаг ур чадварын онцлог. Ардын  багш Дагвын Чойжилсүрэн. УБ.,1999.х.26-38.
  17. Тод бичиг, хэмнэх зарчим, утга соёлын шүтэлцээ. Заябандид Намхайжамцын 400 жилийн ой, тод бичгийн ойд 350 жилийн ойд зориулсан. Эрдэм шинжилгээний хурал. Улаангом Увс, Ховд. Ховд. 1999.х.102-105.
  18. Унаган хэлтний монгол хэлний сурах бичгийн хэл, найруулга ямар байвал зохих вэ? /Бага, дунд сургуулийн сурах бичгийн хэл найруулга/ бага  хурлын  материал. Монголын Нээлттэй Нийгэмлэгийн Хүрээлэн, Монгол ном хэвлэн нийтлэгчдийн холбоо, Хэвлэл нийтлэлийн төв. ХНТ. Мэдээлэл  7. УБ.,1999.х.18-23.
  19. Өвөрмөц хэллэг, үндэстний утга соёлын учир холбогдол / Орчуулгын зохиолын үг хэллэг, нэр томъёо. Бага хурлын материал).МННХ (Соросын сан) МНХНХолбоо, Хэвлэл  нийтлэлийн төв. ХНТ.Мэдээлэл 8. УБ.,1999.х.48-57.
  20. “Би” төвт үзлийн мөн чанар, онцлог”. Монгол судлалын ЭШБ.УБ.2000. Боть XVI.х.35-41.
  21. Адилтгал-ертөнцийн тухай дүр хэлний зураг. Монгол хэл шинжлэл. УБ.,2001.х.103-115.
  22. Зүйрлэл, сэтгэлгээний учир холбогдол. МУИС.МХСС.Монгол судлалын эрдэм шинжилгээний  бичиг. Боть.XIX(193). УБ.2003.х.22-27.
  23. Хэл, соёлын харьцаа хамаарлын асуудалд Acta Mongolica Volume  3(215). УБ.,2003. Vol.3(215) х.53-60.
  24. Аномали ба Метафор. МУИС.МХСС. Монгол судлалын эрдэм шинжилгээний бичиг. Боть. XXI.(220) УБ.,2004. х.29-35.
  25. Орчин цагийн монгол хэлний хэлзүйн судалгаа, коммуникатив аспект. The 17th International Conference KOREA and MONGOLIA.SEOUL.pp. 3-17.
  26. Орчин цагийн монгол хэлний хэлзүйн судалгаа, коммуникатив аспект. Mongolian studies. The Korean Association for Mongolian Studies.  SEOUL. 2004. Vol.16. pp. 37-55.
  27. Орчин цагийн монгол хэлний задлаг, нийлэг хам бүтцийн харьцаа хамаарлын зарим асуудал. Mongolian Studies. The Korean Association for Mongolian Studies. SEOUL. 2004. Vol.17. pp. 93-105.         
  28. Үл ойлголцохуйн учиг буюу утга санааны хийдэл. Соёл-Эрдэм дээд сургууль. ЭШБ. 2004. ¹ 6. XX.61-70.
  29. Тогтвортой хэллэгийн утгыг тайлбарлах асуудалд. МУИС.МХСС.Монгол судлал. УБ.2004. Боть XXII (227). х.18-20.
  30. Тогтвортой хэллэгийн утгын когнитив шинж. МУИС.МХСС.Монгол судлал. УБ.2004. Боть.XXII (328). х.49-70.
  31. Mongolian concepts of the Soul. МУИС. МХСС. Монгол судлал. УБ.2005. Боть. XXIV (243). х.21-23.           
  32. Mongolian concepts of the Soul.  – In: Mongolian Studies. Journal of the Mongolia Society. Volume XXVII,2005. pp. 1-5, Bloomington, Indiana, USA.
  33. Авиадын хөшүүргээр утгасын тэнхлэгийг хөндөгч эрдэмтэн. “Гурван-Эрдэнэ” дээд сургууль. Сургалт-Эрдэм шинжилгээний бичиг. Улаанбаатар. 2005.¹ 4.х.3-8.
  34. Соёлын зүйл, хэлний тэмдэг хоёрын харилцан хамаарлын онцлог. Монгол соёл, урлаг судлал. Улаанбаатар. 2005. х.239-244.
  35. Эрдэмд гэгээрсэн Лу багш. Соёл-Эрдэм дээд сургууль.Эрдэм шинжилгээний бичиг. Улаанбаатар 2005.131-140.
  36. Монгол сэтгэлгээ, хэлц нэгжийн шүтэлцээ; Хятад, солонгосын утга зохиолын харилцаа. ОУЭШХурлын эмхэтгэл. Бээжин 2007.10 сар. х.7-9.
  37. Эрдэм шинжилгээний нэг бүтээлийн 2 эхийн тухай бэсрэг тэмдэглэл. Т.Пагва. Орчин цагийн монгол хэлний туслах ба сул үг. Улаанбаатар 2008.
  38. Эрэгтэй, эмэгтэй хүний тухай монгол сэтгэлгээний онцлог. БНХАУ. Улаанхад дээд сургууль. Эрдэм шинжилгээний бичиг. (Гүн ухаан, нийгмийн шинжлэх ухаан) 2007.2.№87. 14-24-р тал. (Монгол бичгээр дахин хэвлэгдсэн)
  39. Үндэстний сэтгэлгээний онцлогийн үүднээс хэлний илэрхийллийн утгыг тайлах асуудалд. SNU-PKU  Conference on Korean Literature. (Oct.19-20.2007)  Thesis of papers.pp. 30-39. Beijing.
  40. Т.Пагбын ганц сэдэвт  зохиолын  хоёр эхийн тухай бэсрэг тэмдэглэл Т.Пагба ОЦМ утга зохиолын хэлний туслах ба дутмаг үйл үг  УБ. 2008.,х.194-199  
  41. Хэлний соёл судлал нь монгол судлалын шинэ парадигм мөн. МУИС. Монгол судлал Уб., 2009. Боть ХХХ(318). 41-49 дэх тал.
  42. Шинжлэх ухааны нэр томъёо, багцалмал мэдлэг, таамналт санааны харьцаа хамаарлын асуудалд. Нэр томъёо судлал. Уб.,2009, х. 37-42
  43. Хийсвэрлэл бол хэл, соёлын харилцан хамаарлын мөн чанарыг таньж мэдэх гол арга зарчим болох нь. Хэл зохиол судлал. Боть II(34), 1-22 дэвтэр, Улаанбаатар. 2010. 26-31 дэх тал
  44. Хэлний утга зүйн талаарх Лу багшийн үзэл баримтлалын зарим онцлог. Монгол улсын хэлшинжлэлийн нэрт эрдэмтэн Ш.Лувсанванданы мэндэлсний 100 жилийн ойд зориулсан олон улсын  эрдэм шинжилгээний хурал. Илтгэлийн эмхэтгэл. 8-15 дахь тал. Бээжингийн их сургуулийн монгол судлалын төв.  Бээжин. 2010. 06.26
  45. Монгол судлалын хөгжилд МУИС-ийн оруулсан хувь нэмэр (Д.Заяабаатар, Ц.Шагдарсүрэнтэй хамтарсан өгүүлэл). Монгол судлалын мэдээ.  Bulletin.  The IAMS News information on Mongol Studies. 2009.No 2 (44); 2010.No.1(45). Pp.63 -67
  46. Хэлц нэгжийн нэрлэлтийн хэв шинж(Л.Ганчимэгийн хамт) МУИС. МХСС. Монгол судлал. Уб., 2011.Боть XXXIII(359).х.28-40
  47. Хэлц нэгжийг утга зүйн орноор ангилах асуудалд(Л.Ганчимэгийн хамт). Уб.2011.Улаабаатар их сургууль. MONGOLICA ULAANBAATARENSIA Volume 1. х.,81-87
  48. Метафор ба хэлний соёл судлал. МУИС. МХСС. “Монгол судлал” Эрдэм шинжилгээний бичиг. Улаанбаатар. 2012, Боть XXXIY(360). Х., 46-59
  49. Яруу илэрхийлэх утгыг танихуйн үүднээс мөшгих нь. МУИС.МХСС. “Монгол судлал” Эрдэм шинжилгээний бичиг. Улаабаатар. 2012. Боть XXXY(367). х., 82-87.
  50. Нүүдэлчдийн соёл иргэншлийн толь зохиох аргазүйн асуудалд.  2012. 01. 17-нд   Сеүл. Данкуук их сургуульд болсон  Олон улсын эрдэм шинжилгээний бага хурлын илтгэлийн эмхэтгэл. Seoul.  Dankook University. Pp., 66-75.
  51. Профессор Хархөвүүний Гаадан бнагшийн амьдрал, МУИС-ийн он жилүүд. Х.Гаадан-90. BIBLIOTHECA OIRATICA. XXXV. Улаанбаатар. 2014. Х.,15-20
  52. Өвөрмөц хэллэгийг Хэлний соёл судлалын үүднээс судлах нь. Proceedings of the 11th Seoul International Altaistic Conference.  Synchronic and Diachronic Studies on Altaistic Language2013. Pp, 39-64

Эрдэм шинжилгээний илтгэл

  1. Монгол хэлний үгийн эцсийн тогтворгүй “н”-ийн тухай. МУИС-ийн багш нарын ЭШ-ний бага хурал. УБ.,1977.
  2. Монгол хэлний ерөнхийлөн хамаатуулах нөхцөлийн байрлал. МУИС-ийн багш нарын ЭШ-ний бага хурал. УБ.,1978.
  3. Монгол хэлний үйл үгийн үгзүйн бүтэц. МУИС-ийн багш нарын ЭШ-ний бага хурал. УБ.,1979.
  4. Орчин цагийн монгол хэлний үгзүйг хэлшинжлэлийн бүтэц зүйн аргаар судалсан нь. Академич  Ш.Лувсанванданы мэндэлсний 60 насны ойд зориулсан ЭШ-ний бага хурал. УБ.,1979.
  5. Орчин цагийн монгол хэлний каузатив хам бүтэц. Япон, Монголын нийгэмлэгийн эрдэм шинжилгээний семинар. Япон. Осака. 1982.
  6. Орчин цагийн монгол хэлний тийн ялгалын утгазүйн асуудалд. МУИС-ийн багш нарын ЭШ-ний бага хурал. УБ.,1983.
  7. Монгол хэлний дагавар бүтээврийн утга нь холбогдож байгаа үгийнхээ лексик-семантик утгатай холбоотой болох нь. Их, дээд сургуулийн багш нарын ЭШ-ний бага хурал. УБ.,1984.
  8. Орчин цагийн монгол хэлний энгийн өгүүлбэрийг ангилах асуудалд. Их, дээд сургуулийн багш нарын ЭШ-ний бага хурал. УБ.,1986.
  9. Сэтгэц хэлшинжлэлийн аргаар оюутны мэдлэгийг тодорхойлох зарим боломж. МУИС-ийн  багш  нарын  ЭШ-ний бага хурал. УБ.,1988.
  10. “Монголын нууц товчоо” -ны холбох хэрэглүүрийн тухайд. “Монголын Нууц Товчоо”-ны 750 жилийн ойд зориулсан онол-эрдэм шинжилгээний бага хурал.УБ.,1991.
  11. Орчин үеийн хэлшинжлэлийн утга зүйн судалгааны төлөв байдал. МУИС-ийн багш нарын ЭШ-ний бага хурал. УБ.,1992.
  12. Монголчуудын  сэтгэхүй, сэтгэлгээний онцлог монгол хэлэнд туссан нь. МУИС-ийн ЭШ-ний Их семинар. УБ.,1994.
  13. Монгол хүүхдийн үндэсний мэдрэмжийг таньж хөгжүүлэх асуудалд. “Хүүхэд-Хөгжил-Хамгаалал” үндэсний чуулганд зориулсан онол, практикийн бага хурал.УБ.,1995.
  14. Монгол ярианы хэлний тогтвортой хам хэллэгийг ангилах нь. Монгол ярианы хэл судлаачдын зуны сургууль.УБ.,1995.
  15. Д.Чойжалсүрэн багшийн заах аргын ур чадварын онцлог. Ардын багш Дагвын Чойжалсүрэнгийн мэндэлсний 90 насны ойд зориулсан онол, практикийн бага хурал.УБ.,1998.
  16. Тод бичиг, хэмнэх зарчим, утга соёлын шүтэлцээ. Ойрдын Заябандид Намхайжамцын мэндэлсний 400 жил, Тод үсэг зохиосны 350 жилийн ойд зориулсан Олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал.  Улаангом. 1999.
  17. Унаган хэлтний монгол хэлний сурах бичиг ямар онцлогтой байх вэ? “Дунд сургуулийн сурах бичгийн хэл найруулга” Монголын нээлттэй нийгэмлэгийн хүрээлэнгээс эрхлэн явуулсан онол, практикийн бага хурал. УБ.,1999.
  18. Өвөрмөц хэллэгийг монголоор оноохуй. “Орчуулгын зохиолын үг хэллэг, нэр томъёо “Монголын нээлттэй нийгэмлэгийн хүрээлэнгээс эрхлэн явуулсан онол, практикийн бага хурал. УБ.,1999.
  19. Монголын нүүдэлчдийн сэтгэлгээ хэлэндээ туссан нь. “Нүүдэлчдийн соёл иргэншил, бэлчээр ашиглалт” Олон улсын симпозиум. УБ.1999.
  20. Mongolian    gender    concepts    / By   means   of   proverbs / Англи, Кэмбриджийн Их Сургууль, Монгол, Өвөр Ази судлалын төвийн семинар. 1999.
  21. Хэл, ухамсрын хамаарал. Академич Шадавын Лувсанванданы мэндэлсний  90 насны ойд  зориулсан ЭШ-ний бага хурал. УБ.,2000.
  22. “Монголчуудын “Би” төвт үзлийн онцлог (зүйрлэсэн хэллэгийн жишээгээр) “Этнопсихология и этнопедагогика в современной системе народного образования”. Олон улсын эрдэм шинжилгээний онол-практикийн бага хурал. ОХУ.Халимаг улс, Элиста. 2000.10.16-18.
  23. Anthropolinguistical   approach  to  study   Metaphorical  Concept in Mongolian (Mongolian mentality of the Soul). The Mongolia Society Annual Meeting. New York City, USA.  march. 27-30.2003.
  24. Орчин цагийн монгол хэлний хэлзүйн судалгаа. Коммуникатив аспект. The 17th  International Conference  KOREA and MONGOLIA. Seoul.  January 2004.I.
  25. Хэл-Соёл судлалын арга зүйн асуудал. БНХАУ.ӨМИС-д болсон ОУЭШ Xурал. Хөх хот. 2004.08.16-21.
  26. Эрдмээр гийсэн Лу багш. Академич Ш.Лувсанванданы мэндэлсний 95 жилийн ойд зориулсан эрдэм шинжилгээний олон улсын бага хурал. Улаанбаатар.2005.01.20.
  27. Утгын хийдэл буюу соёлын учир холбогдол. Монголын гадаад хэлний сургалтын өнөөгийн байдал, хэтийн төлөв. Монголын гадаад хэлний багш нарын заах аргын II бага хурал.  Улаанбаатар. 2005.05.04.
  28. Хэл-соёл судлалын хичээл заах онол-аргазүйн асуудалд. Соёл Урлагийн Их  Сургуулийн их семинар. 2005.12.09.
  29. Орчин цагийн монгол хэлний үйлдэгдэх хэвийн хам бүтцээр чадамжийн утга илрэх онцлог. 21st International Conference on Mongolian studies. Ulaanbaatar, 2006. VII.24. Илтгэлийн хураангуй UB.2006. х.22-27.
  30. “Би” ба “Бусад” хэмээх концептийн харилцан хамаарал. Олон улсын монголч эрдэмтний IX их хурал. УБ.2006. VIII-8-12. Илтгэлүүдийн товчлол. УБ.2006, х.33-34.
  31. Монголын нүүдэлчдийн сэтгэлгээ ба монгол хэлний шүтэлцээ. Монгол нүүдэлчдийн соёл. Иргэншлийг судлах Олон улсын эрдэм шинжилгээний бага хурал. УБ.2006. IX/4-8.
  32. Хэл-соёл судлалын тулгамдсан асуудал. “Их Монгол улс, эзэнт гүрний түүх соёлын асуудал” сэдэвт ОУЭШ бага хурал. Улаанбаатар. 2006.9.23-24.
  33. Монгол хэл, сэтгэхүйн шүтэлцээ. “Даяаршил дахь монгол үндэстний эх хэлний хувь заяа”. Олон улсын эрдэм шинжилгээний бага хурал. 2007.04.13.
  34. Хэл сэтгэхүйн харилцан хамаарал. МУИС-ийн МХСС, ШУА-ийн Хэл зохиолын хүрээлэн, МУБИС-ийн МСС-ийн хамтарсан их семинар. 2007.03.03.
  35. “Үндэстний сэтгэлгээний онцлогийн үүднээс хэлний илэрхийллийн утгыг тайлах асуудалд” Сөүлийн Их сургууль, Бээжингийн Их сургуулиас зохион байгуулсан “Солонгосын уран зохиол судлал”. Олон улсын эрдэм шинжилгээний бага хурал. Бээжин.2007.10.19-20.
  36. Хэлний судлалын шинэ парадигмын зарим асуудал. “Монгол туургатны эрт, эдүгээ” ОУЭШ бага хурал. Уб., 2009., Илтгэлийн хураангуй. x. 24-26
  37. Монголын судлалыг хөгжүүлэхэд МУИС-ийн үүрэг (Д.Заяабаатар. Ц.Шагдарсүрэний хамт). Олон улсын монголч эрдэмтний их хурлын 50  жилийн ойд зориулсан ОУЭШ-ний баг хурал. Уб., 2009 оны Х сар
  38. Хэлний утга зүйн талаарх Лу багшийн үзэл баримтлалын зарим онцлог. Монгол улсын хэлшинжлэлийн нэрт эрдэмтэн Ш.Лувсанванданы мэндэлсний 100 жилийн ойд зориулсан олон улсын  эрдэм шинжилгээний хурал.   Бээжин. 2010. 06.26.
  39. Монгол хэлний хоршоо үгийг судлах шинэ парадигмын зарим асуудал:Хэлний сэтгэл судлал, хэлний соёл судлалын аспект. Олон улсын монголч эрдэмтний Х дугаар их хурал.Улаанбаатар. 2011. 08.13-17
  40. Хэлний соёл судлалын үндсэн асуудал. “Орчин үе ба хэлшинжлэл”. Хэлшинжлэлийн сургууль дундын их семинар. Хүмүүнлийгийн их сургууль. 2011. 11 дүгээр сар.
  41. Нүүдэлчдийн соёл иргэншлийн толь зохиох аргазүйн асуудалд.. Олон улсын эрдэм шинжилгээний бага хурал. Сеүл. Данкоок их сургууль. 2012. 01. 17
  42. Монгол хэлшинжлэлийн тулгамдсан асуудлууд.  БНХАУ. Бээжин. Бээжингийн төвийн үндэстний  их сургуулийн урилгаар уншсан цуврал лекц. 2012. 6 дугаар сар
  43. Монгол телевизийн  нэвтрүүлгийн хэл найруулгын онцлог. РТДС, СУИС-иас зохион байгуулсан ”Олон нийтийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн хэл, соёлын асуудалд” ЭШ бага хурал. Улаанбаатар. 2013.5.26
  44. Ян Ёгийг хэлний авиа, авиалбар судлалын үүднээс үзэх боломж. Эрдэм шинжилгээний  бичиг. СУИС. 2013/2. Улаанбаатар. 2013. 6 дугаар сар
  45. Хархөвүүний Гаадангийн амьдралын замнал, МУИС-ийн он жилүүд. Профессор Х. Гаадангийн мэндэлсний 90 жилийн ойд зориулсан эрдэм шинжилгээний бага хурал. Увс. Улаангом. 2013. 10.08
  46. Өвөрмөц хэллэгийг Хэлний соёл судлалын үүднээс судлах нь The 11th Seoul International  Altaistic Conference. 5-7 December 2013. Seoul National University. Korea.
  47. Өнөөгийн монгол хэл судлалын тухай эргэцүүлэл, санал. МУИС-ийн ШУС, ШУА-ийн ХЗХ-ээс эрхлэн явуулсан “Орчин цагийн хэлшинжлэлийн хөгжлийн чиг хандлага” сэдэвт ЭШ бага хурал. Улаанбаатар. 2014. 5. 12

Эрдэм шинжилгээний төсөл

  1. “Монгол хэлбичгийн компьютержүүлсэн судалгаа” / Эрдэм шинжилгээний төсөлд эрдэм шинжилгээний ажилтнаар / МУИС.1992-1995 он.
  2. “Монгол ярианы хэл” Эрдэм шинжилгээний төсөлд /эрдэм шинжилгээний    ажилтан/. МУИС.1996-1998 он.
  3. “Монгол хэлбичгийн иж бүрэн судалгаа” Эрдэм шинжилгээний төсөлд /эрдэм шинжилгээний ажилтан/. МУИС.1996-1998 он.
  4. ”Монгол хэлний зөв бичих дүрмийг боловсронгуй болгох”. 2003 он.
  5. ”Монгол-крилл бичгийн харилцан хөрвүүлгийн цахим хөтөлбөр боловсруулах”. 2004-2005 он.
  6. “Монгол ярианы хэл”. 2003-2004 он.
  7. “Монгол хэлний холбоо үгийн иж бүрэн судалгаа. Цахим программ хангамж”. 2006 – 2008 он.
  8. “Монгол хэлний хэлц нэгжийн харьцуулсан судалгаа” Монгол улсын БСШУЯ.     ШУТехнологийн сангаас санхүүжүүлсэн эрдэм шинжилгээний  суурь судалгааны ажил. 2012-2014 он
  9. Монгол хэлний мэдлэгийн түвшин тогтоох аргазүйн судалгаа(шалгалт сорилгын иж бүрэн сан бүрдүүлэх судалгаа).  Монгол улсын БСШУЯ. ШУТехнологийн сангаас санхүүжүүлсэн төсөл. 2012-2014 он

 Орчуулсан бүтээл

  1. Г.В.Морозов, И.В.Стрельчук. “Тамхи татахын аюул. УБ.1987. 5 х.х. (Я.Хишигттэй хамт)
  2. Д.В.Колесов. Хүүхэд, өсвөр үеийг хорт зуршлаас сэргийлье.УБ.1989.10,5 х.x. (Я.Хишигттэй хамт)
  3. В.Санги. Буудаж үзсэн минь(өгүүллэг) Кавказын өгүүллэгүүд. УБ.1989. 0,5 х.x. (Я.Хишигттэй хамт)
  4. В.Мамин – Сибиряк. Жавартын өвөлжөө Зөвлөлтийн зохиолчдын өгүүллэгүүд  УБ.1989. 0,5 х.x.  (Я.Хишигттэй хамт)

Хянан тохиолдуулсан ном сурах бичиг

  1. Ш.Чоймаа. Л.И.Скородумова. Учебник монгольской письменности. УБ.,1997.х.60.
  2. Ш.Чоймаа. Монгол бичгийн сурах бичиг. VII анги. УБ.,1999.х.57.
  3. Ш.Чоймаа. Монгол бичгийн сурах бичиг. VIII анги. УБ.,1999.х.60.
  4. Я.Хишигт. Өврийн үсэглэл. УБ.,2000.104 хуудас.
  5. Э.Насанжаргал “Хөгжилтэй дасгалууд”. УБ.,2000 он. х.58.
  6. Ч.Чимэгбаатар, М.Саранчимэг “Монгол хэл сурах бичиг”. УБ.2000. 76  хуудас.
  7. Сорил-2000. Монгол хэл-Уран зохиол-Монгол бичиг.Их дээд сургуульд элсэгчдийн лавлах. УБ.2000.
  8. Я.Хишигт Дөрвөн аргын тоо бодлого. УБ.,2001. х.119.
  9. М.Базаррагчаа. Монгол хэлний сүегэр ба найруулгын тухай. УБ.,2003.103 хуудас.
  10. Д.Энхбат. Хэлшинжлэлийн нэр томъёоны англи-орос-монгол толь. УБ.2004.(хэвлэлд). 560 хуудас.
  11. Р.Өлзийхүү “Монгол  хэлний  дасгал  ажлууд”. УБ.2004. 60 х.
  12. Т.Дашцэдэн  Монгол цэвэр бичиг. УБ.2004. 102 х.
  13. Ш.Лувсанвандан  Хэл, харьцаа, тэмдэг.  УБ.2005. 267 х. (17 хх).
  14. Ш.Чоймаа нар. “Монгол хэлний хэлзүйн толь бичиг”. I, II боть. Улаанбаатар. 2005. 1489 х.
  15. Ш.Чоймаа нар. “Монгол бичгийн хэлний тонгоруу толь”. I, II боть. Улаанбаатар. 1078 х.
  16. Бямбадорж Б. Орчин цагийн монгол хэлний хэлбэр судлал. УБ.2006. 234 х.
  17. Цэцэгмаа Т. Русско-Монгольское двуязычие русской общины. г.Улан-Батор. УБ.2006. х.153.
  18. Ж.Бат-Ирээдүй, Г.Ариунжаргал. Монгол хэлний ойролцоо, эсрэг утгат  хэлц үгийн сан. Улаанбаатар. 2007.
  19. Монгол хэлний бүтээвэр, үг, үгүүлбэрийн судлал. VII боть. Уб., 2010. 356 х.
  20. Ш.Лувсанвандан судлал. Эмхэтгэж хэвлэлд бэлтгэсэн Э.Пүрэвжав, Ю.Мөнх-Амгалан Уб., 2010. 355 х.
  21. Э.Пүрэвжав. Их эрдэмтэн Шадавын Лувсанвандан. XII боть. Уб., 2010. 158 х.
  22. Ж.Бат-Ирээдүй. Монгол хэлний хэлц үгйин сан. Уб., 2009. 309 х.
  23. М.Дэлгэржав. Бичгийн хэвийг таних ухаан Психографология. Улаанбаатар. 2014. 10,9хх.

Эрхлэн хэвлүүлсэн бүтээл

Шадавын Лувсанванданы бүтээлийн чуулган:

  1. Монгол хэлний зүй. I боть. Уб., 2010. 234 х.
  2. Монгол хэлний зүй. II боть. Уб., 2010. 373 х. I дэвтэр. Авиа ба үгийн зүй, II дэвтэр Үгүүлбэрийн зүй
  3. Монгол хэлний зүйн сурах бичиг. III боть. Уб., 2010. 246 х. Тэргүүн дэвтэр: Авианы зүй ба үгсийн зүй, Дэд дэвтэр: Үгүүлбэрийн зүй 
  4. Орчин цагийн монгол хэл. IV боть. Уб., 2010. 537 х.
  5. Орчин цагийн монгол хэлний бүтэц. Ү боть. Уб., 2010. 288 х.
  6. Монгол хэлний авиа судлал. VI боть. Уб., 2010. 316 х.
  7. Монгол хэлний бүтээвэр, үг, үгүүлвэрийн судлал VII боть. Уб., 2010. 356 х.
  8. Орос-Монгол толь. VIII боть. Уб., 2010. 434 х.
  9. Хэлшинжлэлийн онолын асуудлууд. IX боть Уб., 2010. 212 х.
  10. Орчуулга, Нийтлэл, Тэмдэглэл. X боть Уб., 2010. 215 х.
  11. Ш.Лувсанвандан судлал. Эмхэтгэж хэвлэлд бэлтгэсэн Э.Пүрэвжав, Ю.Мөнх-Амгалан. XI боть.  Уб., 2010. 355 х.
  12. Э.Пүрэвжав. Их эрдэмтэн Шадавын Лувсанвандан. XII боть. Уб., 2010. 158 х.

Удирдаж хамгаалуулсан боловсролын докторын зохиол

  1. Ким Ки Сонь “Солонгосын Чэжү арлынхны хэлэнд орсон монгол гаралтай үгс ба Юань улс, Гуулин улсын түүхийн холбогдол”  /Ц.Шагдарсүрэн хамт удирдсан/.  УБ.,1993.
  2. Ч.Чимэгбаатар  “ХХ зууны монголын хэлшинжлэлийн сэтгэлгээ” (Шадавын Лувсанвандан). УБ.,2000.06.09.
  3. Ш.Гэрлээ “Франц, монгол хэлний өнгөний нэрийн утга зүйн харьцаа, хамаарал” (хэл – соёл судлал, сэтгэц хэлшинжлэлийн  судалгаа). УБ.2000.12.01.
  4. Цэцэгмаа “Улаанбаатар хотын суурин орос иргэдийн хос хэлний нийгэм хэлшинжлэлийн судалгаа”. УБ.2004.04.23.
  5. Д.Бадамноров “Ойрад ардын дууны хэл-соёлын судалгаа”. УБ.,2007.6 сар.
  6. Л.Ганчимэг. Монгол хэлний хэлц нэгжийн бүтэц-утгазүйн тогтолцоо. Уб., 2010.10.16
  7. С.Алтанцэцэг. Буриад ардын дууны хэл-соёл судлалын судалгаа. 2011 оны 3 сар
  8. Э. Сонинтогос. Телевизийн зар сурталчилгааны хэлний онцлог. 2011. 6 сар
  9. Г. Даваажаргал. Дан үгийн шууд бус нэрлэлтийн утгазүйн тогтолцоо. 2012. 09.26
  10. Б.Идэрбаяр. Монгол хэлний төсөөт үгийн бүтэц, утгазүйн тогтолцоо. 2013
  11. Ц.Онон. Япон хэлний гэр бүлийн хамаат хэлц нэгжийг Хэлний угсаа судлал, Хэлний соёл судлалын үүднээс судлалх нь. 2013
  12. С.Гаура. Казах үндэстний сэтгэлгээний онцлогийг зүйр цэцэн үгийн утгаар судлах нь. 2014 он

Удирдаж хамгаалуулсан магистрын зэргийн зохиол

  1. А.Отгонжаргал “Адуу малтай холбоотой үг хэллэг, түүний тайлбар”. УБ.,МУИС.1996.11.05.
  2. Доржханд “Монгол, орос хэлний зүйрлэлийг угсаа-сэтгэц хэлшинжлэлийн аргаар судлах нь”. Гадаад хэлний дээд сургууль /одоо Хүмүүнлигийн их сургууль/. УБ.,1997.12 сар.
  3. И.Уранчимэг “Тогтвортой хэллэгийг дунд сургуулийн сурагчид ойлгон тайлбарлах хэл, сэтгэцийн онцлог”. УБ.,МУИС.1998.01.02.
  4. Танака Сэцүко “Монгол хэл сурахад тохиолдох содон үг хэллэг”. УБ.,МУИС.1999.12.23.
  5. И.Мөнхбаяр “Монгол хэлний ойролцоо утгатай үг, түүний утгын ялгаа, найруулгын үүрэг”. УБ.,МУИС.1999.06.07.
  6. Д.Бадамноров “Монгол бичгийн ижил үг”. Ховд. Багшийн дээд сургууль. 1999.06.
  7. Б.Батбаатар “Монгол хэлний гуйх хэлэхүйн үйлдлийн прагматик, семантик онцлог”. УБ.,МУИС.1999.10.18.
  8. П.Даваахүү “Шүлгийн агуулга, уран дүрслэлийг ахлах ангийн сурагчид ойлгон тайлбарлах онцлог”(Б.Лхагвасүрэнгийн зарим шүлгийн жишээгээр). УБ.2000.11.17.
  9. Н.Оюун-Эрдэнэ “Монгол хэлний үйл төвтэй чөлөөт бус холбоо үгийн бүтэц, утга зүйн онцлог”. УБ.2000.12.06.
  10. Б.Батсүх “Таван хошуу малтай холбоотой тогтвортой хэллэгийг утгачлан ангилах боломж” . УБ.2001.06 сар.
  11. Г.Даваажаргал “Дан үгээр илрэх дам нэрлэлт”. 2003.01.20.
  12. П.Өлзийхүү  “Монгол ардын үлгэрийн бүтэцзүйн судалгаа”. 2003.01.20.
  13. Д.Золзаяа Япон,  Монгол хэлний  өвөрмөц хэллэгийн харьцуулсан судалгаа. (Хүний бие эрхтэний нэрийн жишээгээр) 2003.01.20.
  14. З.Бүжидмаа  Тод үсгээрх “Жангар”-ын өвөрмөц үг хэллэг. УБ.2003.05.22.
  15. Л.Мөнхмандах “Нэрээс үйл үг үүсгэх зарим дагаврын бүтэц, утга зүйн онцлог”. УБ.,2003.05.22.
  16. Б.Алтанцэцэг    Ээжийн тухай монгол хүний сэтгэлгээний онцлог. УБ.2003.05.22.
  17. Г.Өнөртуяа       Монгол хэлний нэрээс үйл үг үүсгэх зарим дагавар ( -л, -ж,  -ш, -чил)-ын бүтэц, утгазүйн онцлог.  УБ.2003.05.22.
  18. Х.Нарангарав   “Ярих / өгүүлэх – дуугүй байх”-ийг илэрхийлсэн тогтвортой хэллэгийн утгын онцлог. 2004.02.09.
  19. Б.Алигэрмаа “Бие төвт ойролцоо утгатай үйл үгийн ангилал, найруулгын онцлог, ялгаа”. 2005.02.16.
  20. Д.Мөнхмандах “Орчин цагийн монгол хэлний нэр үгээс үйл үг үүсгэх “-ла/-лэ” дагаврын бүтээц, утга”.   2005.05.25.
  21. С.Сосорбарам “Орчин цагийн монгол хэлний үйл үгийн хэвийн бүтээврийн онцлог”. 2005.05.25.
  22. Ч.Дуламсүрэн Япон, Монгол хэлний идэвхгүй хам бүтцийн харьцуулсан судалгаа. 2006.VI.13.
  23. Б.Болормаа. Дунд сургуулийн монгол бичгийн хичээлийн тулгамдсан зарим асуудал”. (Хөдөөгийн сургуулийн жишээгээр). 2007.01.
  24. Б.Долгорсүрэн “Сэтгэл” концептийн онцлог. 2008.01.30.
  25. У.Гэрэлт-Од “Нэрийн нөхцөлийн утга үүрэг”. 2008.01.30.
  26. П.Болорчулуун “Эцэг” хэмээх багцалмал мэдлэгийн тухай”.  2008.01.30.
  27. Г.Сумъяасүрэн . Мал аж ахуйтай холбоотой зарим өвөрмөц хэллэг, хэвшмэл хэллэгийг утгаар нь зүйлчлэн ангилах нь. 2009.06.08
  28. Ц.Мөнхтуяа. “Англи хэлний баймж үйл үгийг монгол хэлээр дүйлгэх нь”  2010.06.10
  29. Б.Цэенпэлжээ. “Эрдэм шинжилгээний зохиолд түгээмэл хэрэглэгдэх англи, монгол тогтвортой үг хэллэг” 2010. 06. 10
  30. В.Оюун. “Б.Лхагвасүрэнгийн яруу найргийн метафорын онцлог” 2010. 06. 10
  31. Т. Энэбиш. “Монгол эрэгтэй, эмэгтэй хүний хэв шинж” 2010. 06. 10        (тогтвортой хэллэгийн жишээгээр)
  32. О.Отгонжаргал. Зүйр цэцэн үгийг хэлний соёл судлалын үүднээс тайлбарлах нь (Монгол, солонгос уламжлалт аж ахуйтай хлбоотой зүйр цэцэн үгийн жишээгэр) 2011.06.09
  33. Э. Уранбилэг  Монгол  хэлний хоршоо үгийн бүтэц-утгазүйн  онцлог 2011. 6 дугаар сар
  34. Л. Бямбасүрэн (ХИС). Эдийн засгийн дискурс дэх метафор (Монгол,англи хэлний жишээгээр). 2012. 5 дугаар сар
  35. Г.Заяа. Сонгуулийн сэдэвтэй нийтлэл дэх зүйрлэсэн хэллэгийн онцлог. 2012. 6     дугаар сар.
  36. Лаи. Шинь Шинь. “Нүүр,Нүд” хэмээх үг  орсон хятад, монгол хэлц нэгжийг утгазүйн үүднээс харяцуулан судлах нь. 2013.02 дугаар сар
  37. Бао Миншинь. Сөрөг үнэлэмжийн утга бүхий зарим зүйлийн хэлцийг Хэлний Соёл судлалын үүднээс харьцуулан судлах нь. Монгол, Хятад хэлний жишээгээр. 2014. 2 дугаар сар
  38. Б.Энхсайхан. Хэлшинжлэлийн  англи эхийг ойлгож хэрэглэхийг дөхөмчлөх нь. Улаанбаатар. 2014. 5 сар

Удирдаж хамгаалуулсан бакалаврын зэргийн зохиол

  1. Ч.Чимэгбаатар “Ш.Лувсанвандан багшийн хэлшинжлэлийн сэтгэлгээний онцлог”. УБ.,МУИС.1989.
  2. Р.Сэргэлэн    “Монгол хэлний адилтгал, зүйрлэлийн онцлог”. УБ.,МУИС.1990(2).
  3. Ж.Болормаа “Монгол, Солонгос хэлний зүйр, цэцэн үгийг угсаа хэлшинжлэлийн үүднээс  судалсан нь”.  УБ.,МУИС.1995.
  4. Лампуа Кео / Лаос /  “Монгол хэлний нийгэм улс төр, эдийн засгийн үг хэллэг, нэр томъёо”. УБ.,МУИС.1994.
  5. А.Отгонжаргал “Адуутай холбоотой үг хэллэг, нэр томъёо” УБ.,МУИС.1994.
  6. Христа Траян / Румын /  “Монгол-Румын толь бичиг” / Ц.Шагдарсүрэн хамт удирдсан /. УБ.,МУИС.1995.
  7. Ким Цой/БНСАУ/ “Байгаль шинжлэлийн нэр томъёо, түүнийг солонгосоор дүйлгэх нь”. УБ.,1995.
  8. Танака Сэцүко/Япон/ “Монгол ярианы хэлний онцлог”. УБ.,МУИС.1997.
  9. Х.Нарангарав   “Д.Нацагдоржийн зарим шүлгийн орос орчуулгын эхүүдийг харьцуулан үзэх нь” (Угсаа-хэлшинжлэлийн судалгаа)  УБ.,2002. 
  10. Г.Сумъяасүрэн “С.Эрдэнийн шилмэл өгүүллэгүүдийн адилтгал, зүйрлэлийн онцлог, үүрэг”. УБ.2007.06.
  11. Б.Ганбат  “М.Ядамсүрэнгийн туульсын зохиолын үйл явдал, дүр дүрслэлийн онцлог”. УБ.2007.06.
  12. С.Содномцэрэн  “Монгол, Япон хэлний толгойн эрхтэний нэр оролцсон хэлцийг харьцуулах нь”. УБ.2007.06.
  13. Батаагийн Даваасүрэн. “Д.Пүрэвдоржийн шүлгийн адилтгал зүйрлэл”. 2008.5.23.
  14. Дамбажамцын Лхагвачулуун. “Д.Батбаярын тууж, өгүүллэгийн адилтгал зүйрлэл”. 2008.5.23.
  15. Б.Мөнхгэрэл. “Ш.Лувсанванданы монгол хэлний үгийг аймагласан арга зарчим”. 2008.5.23.
  16. Д.Мөнхцэцэг. “Д.Норовын тууж, өгүүллэгийн адилтгал зүйрлэл”. 2008.5.23.
  17. А.Ариунтуяа. “Б.Лхагвасүрэнгийн шүлгийн адилтгал зүйрлэл”. 2008.5.23.
  18. Батбаярын Даваадулам. “Нэр нэрийн холбоо үгийн утга зүйн онцлог”. 2008.5.23.
  19. Д.Одончимэг. Монгол, Япон хэлний амьтны нэр оролцсон хэлцийг утгаар нь зүйлчилэн ангилах асуудал. 2008.5. 23
  20. Э.Энхцэцэг. Монгол,англи хэлний “Нүд” (Эе) хэмээх үг орсон хэлцийн утгын зэргэцүүлэл (Ц.Отгонсүрэн хамт удирдсан) 2009.5.29
  21. Ж.Дариймаа. “Дунд ангийн монгол хэлний сурах бичиг дэх тогтвортой хэллэг” (агуулга, аргазүйн онцлог) ” 2010. 06. 04
  22. Г.Нарангэрэл. “Нэр үг бүтээх зарим дагаврын бүтээц, утгазүйн онцлог” 2010.06.04
  23. Э.Уранбилэг. Хэлц нэгжийг хэлний соёл судлалын үүднээс судлах нь .2011. 05 сар
  24. С.Батзаяа  Монгол хэлний үйлдүүлэх хэвийг англиар илэрхийлэх арга (Ц.Отгонсүрэнгийн хамт). 2011. 05 сар
  25. Д.Батцэцэг.  Орон зай аасан үг хэллэгийг монгол. Англи хэлнээ илэрхийлэх онцлог. (Ц.Отгонсүрэнгийн хамт) 2011. 05 сар
  26. Э.Амарбат. Монгол, англи хэлний үйлэс нэр үг үүсгэх арга хэрэглүүрийн онцлог. (Ц.Отгонсүрэнгийн хамт). 2011. 05 сар
  27. Б. Мөнхгэрэл. Уул, уурхайн ашигт малтмалын үг хэллэгийг монгол хэлнээс япон хэлээр орчуулах  (Э.Тогтууны хамт) 2011.05 сар
  28. Г.Цэмбэлдулам. Монгол, япон хэлний зүйр цэцэн үгийн харьцуулал. (Э.Тогтууны хамт)  2011. 05 сар
  29. О.Номин. Монгол, япон хэлний хандан дуудах үг хэллэгийн харьцуулал. (Э.Тогтууны хамт). 2011. 05 сар

Эрдэм шинжилгээний зохиолд өгсөн санал, шүүмж

А.Шинжлэх ухааны докторын зэрэг хамгаалах зохиолд өгсөн санал

  1. Д.Отгонсүрэн Орчин цагийн монгол хэлний үгзүйн найруулгазүй. 1993.06.23. / 6 хуудас /.
  2. М.Базаррагчаа Эртний монгол хэлний үгийн бүтэц, түүний зарим онцлог. 1997.10.13. / 3 хуудас /.
  3. Ким Ги Сон Орчин цагийн монгол хэлний үйл үгийн цаг, түүний тогтолцоо. 1998.11.18. / 3 хуудас /.

 

Б.Боловсролын докторын зэрэг хамгаалах зохиолд өгсөн санал

  1. Ким Ки Сонь “Солонгосын Чэжү арлынхны хэлэнд орсон монгол гаралтай үгсийн судалгаа” 1992 он. / 2 хуудас /.
  2. Э.Пүрэвжав “Монгол хэл ярианы соёлын зарим асуудал”. 1992.12.14. /2 хуудас/.
  3. Б.Батмөнх “Орчин цагийн монгол утга зохиолын хэлэн дэх утга зүйн тодруулах айн тогтолцоо” 1992.10 сар. / 3 хуудас /.
  4. Л.Эрдэнэчимэг “Морин хуурын авиаг арга-бэлгийн онолын үүднээс судлах нь”. 1993.03.26. / 3 хуудас /.
  5. С.Сүхээ “Лексические особенности монгольских арготизмов”. 1999.01.01. /3 хуудас/.
  6. Гомбын Томтогтох “Монгол хэлний үндэсний онцлог бүхий үгсийн үгийн сан-утгазүйн судалгаа”.  УБ.,2000.03.20. 2 хуудас.
  7. Ш.Гэрлээ “Франц, монгол хэлний өнгөний нэрийн утга зүйн харьцаа хамаарал, ( хэл – соёл, судлал, сэтгэц хэлшинжлэлийн судалгаа) УБ.,2000.09.18.1 х.
  8. В.Батмаа Хятад, монгол хэлний энгийн өгүүлбэрийн бүтцийг зэргэцүүлэн судлах нь. 2003.01.10.
  9. Г.Даваажав Европын олон хэлнээс монгол хэлэнд орсон үг идээших зүй тогтолцоо. 2003.01.21.
  10. Насан-Урт, Ариунсанаа (БНХАУ. ӨМИС) “Сураг занги шийдвэрлэхэд зориулсан монгол хэлний үгсийн ангилал, жич тэмдгийн чуулган”. 2005.02.16.

В.Боловсролын докторын зэрэг  урьдчилан  хамгаалах зохиолд өгсөн санал

  1. Б.Даваасүрэн “Орчин цагийн монгол хэлний хүншүүлсэн утгатай нэрийн утгазүй,толь зүйн судалгаа”.УБ.2003.11 сар. (2 хуудас).

Г.Ном, сурах бичиг, нэг сэдэвт зохиолд өгсөн санал

  1. Т.Дашцэдэн Монгол бичиг мину. УБ.,1992.07.02. /1 хуудас/.
  2. Г.Жамбалсүрэн Монгол хэлшинжлэлийн онолын зарим асуудал. УБ.,1987, 1997.12.23. / 3 хуудас /.
  3. Ц.Сүхбаатар Монгол хэлний найруулга зүй. УБ.,1999 номын тухай. 1999.01.20. / 1 хуудас /.
  4. Э.Равдан Бүтэц хэл шинжлэл. УБ., 1998 номын тухай. / 2 хуудас /.
  5. Э.Насанжаргал “Цэцэрлэгийн хүүхдэд үсэг хялбар таниулах ном” 1999.4.22.  / 4 хуудас /.

Д.Боловсролын докторын зэрэг хамгаалах зохиолын албан ёсны шүүмжлэгч

  1. Я.Хишигт Контрастивное описание речевых кинем / На материале монгольского и русского языков /. УБ.,1992. / 6 хуудас /.
  2. Э.Пүрэвжав Монгол хэл ярианы соёлын зарим асуудал. УБ.,1993. / 5 хуудас /.
  3. Ч.Алтанзагас Монгол хэлний тийн ялгалын тогтолцоо. УБ.,1997. / 3 хуудас /.
  4. Г.Томтогтох Моногл хэлний үндэсний онцлог бүхий үгсийн сан-утга зүйн судалгаа.УБ.,2000 он. 05.05./ 4 хуудас /.
  5. Ц.Эрдэнэбат Орчин цагийн монгол хэлний уугал үгийн үгсийн сан-утга зүйн судалгаа. УБ.,2000.06.09.  5 хуудас.
  6. П.Хорлоо “Монгол хэлний хоршсон нийлэмж үг, түүнийг Япон хэлэнд илэрхийлэх нь”. 2003.06.25.
  7. Д.Батнасан “Монгол хэлийг нийгэм хэлшинжлэлийн үүднээс судлах нь”. (Өвөр Монгол жишээгээр)  УБ.2004.
  8. Г.Гэрэлмаа (ШУА.ХЗХ) Орчин цагийн монгол хэлний нэр томьёоны бүтэц- утга зүйн судалгаа”.  2004.10.15.
  9. Л.Одонтуяа (ХИС) “Монгол зүйр цэцэн үгэнд үнэлэмж илрэх онцлог”. УБ.2004.12.21. (Шүүмжлэгч байгууллагын  санал).
  10. Цэрмаа “Ага буриадын аман аялгууны авиан зүйн тогтолцоо” (шүүмжлэгч байгууллагын санал). 2006.06.20.
  11. Батцогт Д. Лувсанванданы авиан зүйн онол(шүүмжлэгч байгууллагын санал) 2006.06.20.
  12. Б. Төмөрхуяг. Монгол, Орос, Британий улс төрийн метафор. 2010. 04.25. 3 хуудас
  13. Г.Ганзул. Идээ ундааны нэр: Хэл, соёлын хамаарал (Монгол, орос, англи хэлний баримтыг зэрэгцүүлэх нь). Улаанбаатар. 2013.10. 03

Е.Магистрын зохиолын албан ёсны шүүмжлэгч

  1. Л.Энхсайхан “Япон хэл заах онол, аргазүйн асуудал”. 1997.01.09. / 1 хуудас /.
  2. Д.Пүрэвжав “Эртний монгол хэлний үе задрах ёс”. 1997./ 1 хуудас /.
  3. Ч.Чойсамба “Өнөөгийн монгол сонины хэлний хэв шинжийн ажиглалт”. 1997.01.10. / 2 хуудас /.
  4. Ц.Сувд “Гадаад оюутныг монгол ярианы хэлэнд сургах арга зүйн үндэс”. 1997.01.11. / 2 хуудас /.
  5. О.Дулмаа “Субашидын орчуулгуудын үгсийн сангийн харьцуулал”. 1997.01.10. /2 хуудас/.
  6. С.Баттулга “Монгол хэлний нэрийн хувиллын зарим дагаврыг Япон хэлний нэрийн туслах үгтэй харьцуулах нь”. 1997.01.13. / 3 хуудас /.
  7. Д.Долгорсүрэн “Тод үсгийн сан тахилгын судрууд дахь эх бичгийн судлал”. 1998.01.06. / 2 хуудас /.
  8. С.Амаржаргал “Монголын нууц товчоо”-ны хэлний үйл үгийн нөхцөлийн судалгаа”. 1998.01.07. / 2 хуудас /.
  9. С.Нямцэрэн “Г.И.Рамстедтийн “Халх монгол хэлний үйл үг” зохиол дахь үйл үгийн хувилал”. 1999.01.12. / 3 хуудас /.
  10. С.Оюунцэцэг “Монгол хэлний тэмдэг нэрийн утга зүйн онцлог”. УБ.2000.11.17. / 1 хуудас /.
  11. Т.Нямгэрэл “Монгол, түрэг хэлний хэлзүйн харьцааны асуудал” (Тооны нэрийн жишээгээр). 2004.02.10.
  12. Ц.Нямхүү “Нэр үгийн олон утгын хоорондын холбоо”. 2004.05.24.
  13. Д.Батдэлгэр (УБИС) “Эцгийг үзэх монгол сэтгэлгээ  ба монгол хэлний “аав-эцэг” гэдэг үгийг  тодотгосон дүрслэлт чимэг тодотголын онцлог”. 2004.05.25.
  14. С.Пүрэвдулам “Англи Монгол хэлэнд ирээдүй цагийг илэрхийлэх зарим арга хэрэглүүрийг зэргэцүүлэн судлах нь”. 2005.02.13.
  15. Э.Мөнх-Учрал “Монгол, кирилл бичгийг харилцан хөрвүүлэх компьютерийн программд зориулсан хэлзүйн толь бичиг”. 2005.02.17.
  16. Грэгори Р.Эк. “Төгслөг төлөвт автомат хөрвүүлэг. Үг зүйн задлан шинжилгээ хэрэгжүүлэлт”. (Кириллжин монголоос уйгаржин  монгол руу аялах нь) /2005.05.25./
  17. Я.Сэргэлэн. Монгол хэлний “Үхэр” хэмээх үгийн үгийн сан-утга зүйн судалгаа. УБ.2007.02.08.
  18. Ц.Цэрэнжаргал. Монгол, япон хэлний хүний эшийн нэрийн нэрлэлт 2009.06.05
  19. Г.Норгим. Уламжлалт уртын хэмжээсийг монгол, англи хэлнээ харьцуулан судлах нь. 2009.06 .08
  20. С. Дариймаа. Эхийн орны ай. 2009.06 .08
  21. Ц. Өнөрцэцэг. Орчин цагийн түрэг, монгол хэлний үйлдэгчийн тухай. 2009.06 .08
  22. Г. Гончигдорж. Товгор монгол бичиг. 2009.06 .08
  23. А. Сүглэгмаа. Монгол хэлэн дэх жишихийн тийн ялгалын утга, үүрэг. 2009.06.08
  24. Х.Давхарбаяр. “Монголын нууц товчоо”-ны дүрслэл дэх найруулгын үүрэг. 2010.02.19. 1 хуудас
  25. Б.Аззаяа. “Монгол хэлний харьяалахын тийн ялгал, япон хэлний туслах үйл үг “НО”-гийн утга, үүргийн харьцуулал” 2010.06.10
  26. С.Алтантуяа. Эхийн холбоц, түүний онцлог. ” 2010.06.10
  27. Ц.Батсүх. Солин нэрлэх ёс. ” 2010.06.10
  28. Д.Бямбахишиг. Монгол, япон хэлний амьтны тухайт зүйр үгийг харьцуулан судлах нь. 2010.06.10
  29. Ж.Ганбаатар. Монгол, япон хэлний зүйр цэцэн үгийн харьцуулсан судалгаа. 2010.06.10
  30. О.Уранболор. “Ус” хэмээх сүегэр нэгжийн тухай. 2011. 06. 13
  31. Ч. Нацагдорж. Танихуйн хэлшинжлэлийн үүднээс хүний эд эрхтэнтэй холбоотой зарим нэг хэлцийг авч үзэх нь. (гар хөл хэмээх хэлцийн танихуйн утга). 2012.6 дугаар сар
  32. Д.Дэлгэрсүрэн. Монгол, япон хүний эцэг эхээ үзэх сэтгэлгээний онцлогийг харьцуулан судлах нь. 2012. 6 дугаар сар
  33. Б.Батцэцэг. хэл,сэтгэхүйн асуудал ба хэлний философи. 2012. 6 дугаар сар
  34. Д.Одончимэг. Солонгос, монгол хэлний зүйр цэцэн үгийн харьцуулал. 2014.01.24
  35. П.Норжинханд. Адууны тухай үг хэллэгийн судалгаа. 2014.01.24.
  36. М.Отгонбаяр. Түгээмэл хэлзүйн тийн ялгалын зарим ойлголт. 2014. 01.24
  37. Э.Энхцацрал. Дискурсын түвшинд анафорыг судлах нь. Хүмүүнлигийн их сургууль. 2014.5.26.
  38. Т.Нарангэрэл. Япон хэлний үйлийн холбох нөхцөл “То, Ва, Таро”-г монгол хэлний үйлдэхийн тийн ялгалтай харьцуулан судлах нь. Улаанбаатар. 2014. 5. 29
  39. A.Солонго. Залуучуудын үг хэллэгийн хэрэглээний онцлог. Улаанбаатар, Хүмүүнлигийн их сургууль.. 2014.06.10
  40. А.Ууганзолбоо. Монгол хүний нүүрний хувирлаар сөрөг сэтгэл хөдлөл илрэх нь. Улаанбаатар. Хүмүүнлигийн их сургууль. 2014.06.10

Ё.Бакалаврын зохиолын албан ёсны шүүмжлэгч

  1. Ц.Эрдэнэзаяа “Монголын нууц товчоо”-ны тийн ялгалуудын тайлбар, тэдгээрийн тохиолдох байрын онцлог” 1996.06.06. / 1 хуудас /.
  2. Л.Галсанцэрэн “Мукаддимад ал-Адаб” толины үйл үгэнд хийсэн ажиглалт. 1996.06.06. / 2 хуудас /.
  3. Б.Долгорсүрэн “Монгол хэлний нэг бүрэлдэхүүнт өгүүлбэр”.1997.06.16. /2 хуудас/.
  4. Д.Жаргалмаа “Монгол хэлний хоёр ба түүнээс дээш эзний харьцаа заах хэвийг утга болон найруулгын төвшинд  харьцуулан судлах нь”. УБ.2001.06.08.
  5. Р.Батсүрэн Т.Драйзерийн “Керри эгч” зохиолын хэвшмэл хэллэгийг монгол хэлнээ орчуулсан тухай.  2003.01.21.
  6. Д.Сэндэр Англи хэлний зарим өвөрмөц хэллэгийн түүхт үндэс. 2003.01.21.
  7. Б.Анхбаяр “Англи, монгол хэлний үйл үгийн одоо цагийн зэргэцүүлсэн судалгаа”. 2005.05.25.
  8. А.Анхтуяа Тэмдэг нэрийн харьцуулсан зэрэг дүрслэх ур маягаар илрэх нь. 2006.05.30.
  9. Ишдорж Сансартуяа. “Үйлээс үйл үг бүтээх дагавар түүний онцлог”. 2008.4.23.
  10. Ичинхорлоо. “Тунгалаг Тамир” романы орос, монгол хувилбарын орчуулгын найруулгад хийсэн зарим ажиглалт”. 2008.4.23.
  11. О.Уранболор. Монгол хэлний “ус” хэмээх үг орсон хэлцийн хэмжвэр 2009. 06. 05
  12. Б. Гүндэгмаа. Н. Чомскийн “шилжилт” хэмээх ойлголт монгол хэлэнд илрэх нь . 2009.06.05
  13. Чүэ Юү Сонь. Монгол, солонгос хэлний “нүд,чих” үг орсон хэлц үгсийн харьцуулал. 2010. 6-р сар.
  14. Д.Отгонбаатар. “нүд”-тэй холбоотой өвөрмөц хэллэгийг танихуйн хэлшинжлэлийн үүднээс судлах нь. 2010. 6-р сар.
  15. Б.Одончимэг. Тэндэг нэрийн утгыг ангилах нь. 2011. 05 сар
  16. Э. Наранзул. Монгол хэлний үндэсний онцлогт үгсийг англи хэлнээ дүйцүүлсэн нь. 2011. 05 сар

Сурталчилгааны бүтээл

А.Сурталчилгааны нэвтрүүлэг

  1. Монголын радиогоос эрхлэн 1979-1980 онд явуулсан “Хэл-эрдмийн түлхүүр” радио нэвтрүүлгээр хэл ярианы соёлын талаар 10 удаа хичээл заасан.
  2. Монголын радиогийн “Хүүхэд, танин мэдэхүйн” редакци, МУИС хамтран ЕБД сургуулийн ахлах ангийн сурагчдын дунд 1996-1998 онд жил бүр 3 шаттайгаар 2 долоо хоногт 1 удаа зохион явуулсан  шинжлэх  ухаан, танин  мэдэхүйн  “Тайлал”   уралдаант  нэвтрүүлгийн монгол хэлний сэдвийг боловсруулж, уг уралдааны ерөнхий шүүгч, шүүгчээр ажилласан болно.
  3. Монгол хэл, монгол соёлын шүтэлцээ. Лекц. МҮОНТ-ийн фондод 2006.8.19-нд бичүүлж, хадгалуулсан.

 Б.Сургалт – танин  мэдэхүйн  өгүүлэл

  1.  Монгол хэл бичгийн олимпиадад яаж бэлтгэх вэ. “Пионерийн үнэн” сонин. 1977.01.19.
  2. Биеэ мэдвэл хүн гэдэгсэн… / Я.Хишигттэй хамт /. “Засгийн газрын мэдээ” сонин. 1995.05.06. ¹ 51/293/ / 8 хуудас /.
  3. Монгол хэлний үгийн бүтэц, бүтээврийн хэв шинжийн тухай ярилцъя. “Сурлага-5″ сонин. 1998.¹ 1. / 4 хуудас /.
  4. Өмнөх сэдвийн үргэлжлэл. “Сурлага-6”. ¹ 1 / 4 хуудас /.
  5. Төрөл үг гэж юу вэ? “Сурлага-5”. 1998. ¹ 2. / 2 хуудас /.
  6. Үйл үг бүтээх -да, -дэ дагаврын утга үүрэг. “Сурлага-6”. 1998. ¹ 2. / 2 хуудас/.
  7. Дагавар бүтээврийг яаж зөв таних вэ?. “Сурлага-5”. 1998. ¹ 3. / 2 хуудас /.
  8. “Улаан” гэдэг зөвхөн өнгөний нэр мөн үү?. “Сурлага-6”. 1998. ¹ 4. / 2 хуудас /.
  9. Хоёрдмол утгатай “-тай”-г амархан ялгаж болох уу?. “Сурлага-5”. 1999. ¹ 1. / 2 хуудас /.
  10. Бүтээврийн хувилбарын тухай. “Сурлага-6”. 1999. ¹ 1. / 4 хуудас /.
  11. Монгол бичгийн хэмнэх аргын тухай / Д.Бадамноровын хамт /. “Сурлага-6”. ¹ 2. / 4 хуудас /.
  12. Хоёрдмол шинжтэй “-жээ”, “-ж”-г яаж ялгах вэ?. “Сурлага-5”. 1999. ¹ 3. / 1 хуудас /.
  13. “Хавар” гэдэг үгээр түлхүүр  болгож   ярилцъя. “Сурлага-6”. 1999. ¹ 3. / 2 хуудас /.
  14. Тогтвортой хэллэгийн утгыг хэрхэн тайлбарлаж, зөв сонгон хэрэглэх вэ? “Сурлага-10”. 1999. ¹ 3. / 3 хуудас /.
  15. “Сүүгээ гашилгахгүйн тулд аргалаа сайн шавах хэрэгтэй” гэж юу гэсэн үг вэ?. “Сурлага-5”. 1999.¹ 3. / 2 хуудас /.
  16. “Оро-” гэсэн үгтэй  холбоо үгийн  утгыг  авч  үзье. / Б.Мөнхбаярын хамт /. “Сурлага-6”. 1999. ¹ 4. / 4 хуудас /.
  17. “Оро-“, “Гар-” хоёр бүх тохиолдолд утга эсрэгцэх үү? /Б.Мөнхбаярын хамт/. “Сурлага-5”. 1999. ¹ 4. / 4 хуудас /.
  18. Нүдээ алчуурт арчиж болох уу?. “Сурлага-5”.1999. ¹ 5. /1 хуудас /.
  19. “Хамраа сөхөх”, “Сүүлээ  сөхөх”  гэдэг хэллэгийг хэрхэн хэрэглэдэг вэ? “Сурлага-6”. ¹ 6. / 2 хуудас /.
  20. Нийлэг, задлаг хам бүтцийн харьцаа хамаарал. “Сурлага-5”. 1999. ¹ 7. / 4 хуудас /.
  21. Уран яруу өгүүлж сурахын тулд уран зохиолын шилдэг бүтээлийг судалцгаая. “Сурлага-6”. 1999.¹ 7. / 4 хуудас /.
  22. Замын тухай бид юу мэдэх билээ. “Сурлага-5”. 1999. ¹ 8. /4 хуудас /.
  23. Өмнөх сэдвийн үргэлжлэл. “Сурлага-6”.1999. ¹8. / 4 хуудас /.
  24. Ариглах хэмнэх арга хэлэнд яаж илэрдэг вэ? “Сурлага-5”. 1999.¹ 9. / 4 хуудас /.
  25. Өмнөх сэдвийн үргэлжлэл. “Сурлага-6”.2000.¹ 1. / 3 хуудас /.
  26. Ижил, адил гэдэг үг утгын ямар ялгаатай вэ?. “Сурлага-6”.1999.¹ 9. / 3 хуудас /.
  27. “Ам” гэсэн үг бүхий өвөрмөц хэллэгийн утгыг авч үзье. “Сурлага-7”.1999.¹3. / 2 хуудас /.
  28. Найргийн найруулга ямар онцлогтой вэ? “Сурлага-5”.2000.¹ 2 / 2 хуудас /.
  29. Оньсого, оюун ухааныг хөгжүүлдэг. “Сурлага-5”.2000.¹ 3./ 2 хуудас /.
  30. Зүйргүй үг байдаггүй, зүйдэлгүй дээл байдаггүй. “Сурлага-6”.2000.¹ 3. / 2 хуудас /.
  31. “Хоолонд орох” гэдэг үгийг ойлгоход хэцүү юү?. “Сурлага-5”.2000.¹ 4. / 3 хуудас /.
  32. “Тос гүзээлэх гээд тугалаа гүзээлэх” нь”Самар нүүхэд” хүргэх үү? “Сурлага-6”.2000.¹ 4. / 3 хуудас /.
  33. Жороо морины явдал зүгээр морины явдагаас ямар ялгаатай вэ? “Сурлага-5”.2000.¹ 5. / 4 хуудас /. Хүмүүнлигийн их сургууль..
  34. Дорго үхрийн бөгс ухдаг бол хүн, бие биенийхээ бөгс ухдаг уу? “Сурлага-6”.2000.¹ 6. / 4 хуудас /.
  35. Эхийн ач (ардын билиг сургаал, шүлэг найргийн жишээгээр) Хүрэлтогоотой хамт “Сурлага-5”, “Сурлага-6”. 2000 он. ¹7. /4 хуудас/.
  36. Бичвэрийг зөв задлан тайлбарлах нь найруулах эрдэмд суралцах нэг түлхүүр мөн. “Эх хэл бичиг”. Олон нийтийн боловсролд зориулсан улирал тутмын сэтгүүл. Дугаар 2. Улаанбаатар. 2013.

[/read]